12. Yargı Paketi ile IBAN Mağdurlarına Ceza İndirimi

Yeni Düzenleme Ne Diyor?

12. Yargı Paketi ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine eklenen dördüncü fıkra aynen şöyledir:

"(4) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir."

Sade bir ifadeyle: Bir dolandırıcılık organizasyonunda rolü yalnızca banka hesabını, IBAN'ını, banka veya kredi kartını, internet bankacılığı şifresini ya da kripto borsası hesabını başkasına kullandırmaktan ibaret olan kişiye, asıl faile verilecek cezanın yarısı oranında indirim uygulanacaktır.

Düzenleme; klasik banka hesaplarının yanı sıra aracı kurumlar, ödeme hizmeti sağlayıcıları (elektronik cüzdanlar dahil) ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesapları da kapsayacak şekilde geniş kaleme alınmıştır.

"IBAN Mağduru" Kimdir?

Son yıllarda internet dolandırıcılığı organizasyonları, suçtan elde edilen paranın izini kaybettirmek için üçüncü kişilere ait banka hesaplarını kullanmaktadır. Bu hesaplar çoğu zaman; sosyal medyadaki "günlük kazanç", "komisyon karşılığı hesap" ya da sahte iş ilanlarıyla, bazen de tanıdık ricasıyla temin edilmektedir. Uygulamada sık karşılaşılan örnekler:

• Komisyon vaadiyle hesabını veya kartını paylaşan öğrenciler ve gençler
• "Bahis ödemesi geçireceğiz" denilerek IBAN'ı alınan kişiler
• Sahte iş ilanı üzerine "maaş hesabı" adı altında hesap açıp bilgilerini teslim edenler
• Kripto borsası hesabını başkasının kullanımına açanlar
• Yakınının ricasıyla hesabına para kabul edip aktaran kişiler

Bu kişiler hakkında, dolandırıcılık organizasyonunun tamamından habersiz olsalar bile nitelikli dolandırıcılığa iştirakten dava açılabilmekte ve asıl failin aldığı ağırlıkta cezalarla karşılaşabilmekteydiler. Yeni fıkra, fiilin ağırlığı ile ceza arasındaki bu orantısızlığı gidermeyi amaçlamaktadır.

İndirimden Kimler Yararlanabilir, Kimler Yararlanamaz?

Kanun koyucu indirimi bilinçli olarak dar bir fiil grubuyla sınırlamıştır. Belirleyici ölçüt, kişinin suça katkısının hesap veya ödeme aracını kullandırmaktan ibaret kalıp kalmadığıdır.

• Rolü yalnızca hesabını, kartını, şifresini veya hesaba erişim sağlayan zorunlu bilgileri vermekle sınırlı kalan kişiler indirimden yararlanabilir.
• Kendisine veya başkasına menfaat sağlama amacı bulunsa dahi, katkısı bu fiille sınırlı ise indirim uygulanır; ceza yarı oranında indirilir.
• Dolandırıcılık eylemini planlayan, mağdurla görüşen, ikna sürecinde rol alan kişiler yararlanamaz.
• Hesaba gelen parayı bizzat çekip organizasyona aktarma, hesap ağı kurma, başka kişilerden hesap toplama gibi ek katkılar sunanlar yararlanamaz.
• Suçun azmettiricisi veya birlikte faili konumundakiler kapsam dışıdır.

Görüldüğü üzere her somut olayda kişinin dosyadaki rolü ayrı ayrı değerlendirilecektir. HTS kayıtları, para transfer zinciri, mesajlaşma içerikleri ve tanık beyanları bu değerlendirmede belirleyici olacaktır. Bu nedenle savunmanın doğru kurgulanması büyük önem taşır.

Cezaya Etkisi Ne Olacak?

Uygulamada IBAN kullandırma fiilleri çoğunlukla, bilişim sistemlerinin ya da banka ve kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f) kapsamında değerlendirilmektedir.

Ceza miktarındaki indirim; hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara çevrilmesi gibi kurumların uygulanabilirliğini de doğrudan etkileyebilecektir. Bu nedenle indirimin somut dosyadaki yansıması, sanığın hukuki durumunu köklü biçimde değiştirebilir.

Devam Eden ve Kesinleşen Dosyalara Etkisi

Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesi gereği, suçun işlendiği tarihten sonra yürürlüğe giren ve failin lehine olan kanun uygulanır. Buna göre:

• Soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki dosyalarda yeni fıkra doğrudan dikkate alınacaktır.
• İstinaf veya temyiz aşamasında olup cezası henüz kesinleşmemiş dosyalar, yeni düzenlemeden yararlanılması amacıyla kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilecektir.
• Cezası kesinleşmiş hükümlüler bakımından, infaz aşamasında lehe kanun değerlendirmesi (uyarlama yargılaması) talep edilebilecektir.

Dosyası bu kapsama girebilecek kişilerin, sürecin doğru takip edilmesi ve gerekli taleplerin süresinde ileri sürülmesi için vakit kaybetmeden bir ceza avukatından destek alması yerinde olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

• Hesabımı dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmeden verdim, yine de ceza alır mıyım?
  Kişinin suç kastının bulunup bulunmadığı her dosyada ayrıca değerlendirilir. Kast yoksa cezai sorumluluk doğmayabilir; ancak bu değerlendirme delil durumuna göre yapılır ve mutlaka etkin bir savunma gerektirir.
• Yalnızca IBAN paylaşmak suç mudur?
  Hayır. Kira, alışveriş, borç gibi olağan işlemler için IBAN paylaşmak suç değildir. Riskli olan; menfaat karşılığında hesabın, kartın veya şifrelerin başkasının kullanımına verilmesidir.
• Dosyam Yargıtay aşamasında, ne olacak?
  Cezası kesinleşmemiş dosyalar, yeni düzenlemenin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi için kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilecektir.
• Cezam kesinleşti ve infaz ediliyor, yararlanabilir miyim?
  Lehe kanun ilkesi kesinleşmiş hükümler bakımından da uyarlama yargılaması yoluyla gündeme gelebilir. İnfaz hakimliği veya hükmü veren mahkemeye başvuru yapılması gerekir.
• İndirim otomatik mi uygulanır?
  Hayır. Mahkeme, iştirakin gerçekten hesap kullandırmakla sınırlı kalıp kalmadığını dosya kapsamına göre belirler. Bu nedenle dosyadaki rolün doğru ortaya konulması kritiktir.

Kendinizi Korumak İçin Öneriler

• Komisyon, günlük kazanç veya iş vaadiyle hesabınızı, kartınızı ya da şifrelerinizi hiç kimseye vermeyin.
• İnternet bankacılığı ve kripto borsası bilgilerinizi üçüncü kişilerle paylaşmayın.
• Hesabınıza kaynağını bilmediğiniz bir para geldiyse, parayı yönlendirmeden önce bankanızla ve bir avukatla iletişime geçin.
• Hakkınızda bu kapsamda bir soruşturma veya dava varsa, ifade vermeden önce mutlaka bir ceza avukatına danışın.

Taşdemirel Hukuk Bürosu olarak; nitelikli dolandırıcılık, bilişim suçları ve IBAN kullandırma iddiasıyla yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda, 12. Yargı Paketi ile getirilen lehe düzenlemelerin dosyanıza uygulanması dahil tüm süreçlerde müvekkillerimize Konya merkezli olarak hizmet vermekteyiz. Dosyanızın yeni düzenleme kapsamında değerlendirilmesi için +90 539 485 7284 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurunuz.